Ik en deeltjesfysica hebben dezelfde motieven. We zijn allebei op zoek naar antwoorden op de Grote vragen (waaruit is de materie opgebouwd? hoe is de wereld ontstaan? …) Als je die antwoorden ook daadwerkelijk wil vinden, dan zal het niet helpen om een tijdje je ogen te sluiten en heel diep na te denken. Je hebt wetenschap nodig om dichter bij het antwoord te komen en de methode daartoe is de wisselwerking tussen theorie en experiment. Opnieuw zal het niet helpen door een beetje rond te kijken naar de wereld opdat deze jou de fundamentele natuurwetten zou verklappen. Je moet de natuur als het ware -op welbedachte manier- forceren opdat zij haar geheimen prijs zou geven. Zo’n 400 jaar geleden kon je die experimenten nog op je eentje uitvoeren. Nu zijn er onderzoeksinstituten – als DESY of CERN – nodig alwaar deeltjesversnellers de natuur forceren door deeltjes tegen elkaar te laten botsen en de alzo geproduceerde ‘elementaire’ deeltjes te kunnen detecteren en bestuderen. Dat detecteren is niet zo triviaal. Zo is de ATLAS-detector – één van de vier detectoren aan de LHC - 46 meter lang en 25 meter in diameter en werken er 2000 wetenschappers aan. Onze HERMES-detector was een stuk kleiner, maar sowieso komt er een gigantische hoeveelheid data vrij die moet verwerkt worden. In de laatste fase gebeurt dat door die data door onze programmacode te laten gaan. Dat is wat we hier godganse dagen zitten te doen: ’echte’ elektronen van ‘valse’ onderscheiden. En dat is vree plezant werk. Zo plezant dat ik graag iets soortgelijks voor mijn thesis wil doen.
Alleen ben ik bang voor ‘de vervreemding’. Je bent hier een heel klein -verwaarloosbaar- schakeltje in het Grote project waarvan duizenden andere zielsgenoten ook een schakeltje zijn. Je eigen werk is geen direct gevolg meer van de verwondering over de Grote vragen waarover ik het had. Je bent een mier. Er blijft enkel een collectieve verwondering over.Ik amuseer me met het verbeteren van de programmeercode en ik los problemen op door trial and error en door een code te schrijven die verwijst naar iets waar ik eigenlijk geen begrip van heb. En dat staat ver van de o-zo-mooie-wetenschappelijke methode die 400 jaar geleden ontstond. Misschien zal die vervreemding van mijn arbeid ongemerkt tot de vervreemding van mijn essentie leiden, zoals Karl Marx het ooit stelde? Misschien moet ik creatiever zijn en alles wat ik doe meer in vraag stellen? Of misschien moet ik maar gewoon toegeven aan de vervreemding en de Grote vragen even laten voor wat ze zijn? En misschien komt -wanneer we voor het eerst echte fysica-resultaten te zien krijgen – de verwondering helemaal terug? Ik houd u op de hoogte…
